9.चेतनागुणोक्ती 
निर्जीव तसेच मानवीकृत कल्पना या सजीवांप्रमाणे कृती करतात असा जेव्हा आरोप केला जातो, तेव्हा चेतनगुणोक्ती अलंकार होतो

उदा.

• कुटुंबवत्सल इथे फणस हा कटी खांद्यावर घेऊन बाळे

• डोकी अलगद घरे उचलती ,काळोखाच्या उशीवरूनी

• चाफा बोलेना,चाफा चालेना

         चाफा खंत करी, काही केल्या फुलेना

​

​

    10.अर्थान्तरन्यास  
एखाद्या सामान्य विधानाला समर्थनार्थ विशेष उदाहरणे किंवा विशेष उदाहरणावरुन सामान्य सिद्धांत काढला जातो तेव्हा अर्थान्तरन्यास  अलंकार होतो

उदा.

• कठीण समय येता कोण कामास येतो

• अत्युच्च पदी थोरही बिघडतो हा बोल आहे खरा 

​

​

    11.स्वभावोक्ती 
जेव्हा कोणालाही प्राणी, स्थळ, वस्तू, या प्रसंगाचे हुबेहूब पण वैशिष्ट्यपूर्ण वर्णन केले जाते तेव्हा त्याला स्वभावोक्ती  अलंकार म्हणतात

उदा.

• मातीत ते पसरिले अतिरम्य पंख, केले वरी उदर पांडुर निष्कलंक

• चिमुकली पगडी झळके शिरी 

         चिमुकली तलवार धरे  करी 
         चिमुकला चढवी वर चोळणा 
         चिमुकला सरदार निघे रणा 

​

​

    12.व्याजस्तुति
बाहेरून स्तुती पण आतून निंदा किंवा बाहेरून निंदा पण आतून स्तुती असेल तर व्याजस्तुति अलंकार होतो 

उदा.

• होती वंदन चंद्राच्या दर्शनाचीच आस ती

        अर्धचंद्र तू द्यावा, कृपा यातून कोणती? 

​

​

    13.पर्याययोक्ती 

एखादी गोष्ट सरळ शब्दात न सांगता ती अप्रत्यक्ष रीतीने सांगणे आला पर्याययोक्ती म्हणतात 

उदा.

• तू तर उंबराचे फूल आणायला सांगितली (अशक्य गोष्ट)

• तो सध्या बिन भाड्याच्या खोलीत आहे (तुरूंगात