शब्दसिद्धी
शब्दांची उत्पत्ती कशी झाली आहे म्हणजेच शब्द कसा तयार झाला आहे यालाच शब्दसिद्धी असे म्हणतात.
तत्सम - संस्कृत मधून जसेच्या तसे मराठीत आलेल्या म्हणजेच त्यांच्या मूळ रूपात बदल न झालेल्या शब्दांना तत्सम शब्द म्हणतात
उदा.
-
राजा
-
मंदिर
-
गुरु
-
भगवान
-
कन्या
-
धर्म
-
संत
-
जल
-
शिखर
-
पुण्य
तदभव शब्द - संस्कृत मधून मराठीत येताना ज्या शब्दांच्या बदल झाला आहे त्यांना तदभव शब्द म्हणतात
उदा.
-
गृह - घर
-
दिप - दिवा
-
पाय - पाणी
-
मर्कट - माकड
-
पंक -पंख
-
भ्राता - भाऊ
-
अज्ञानी - अडाणी
-
कारण - कान
-
ग्राय - गाय
-
क्षेत्र - शेत
देशी शब्द - जे शब्द मूळ महाराष्ट्रातील रहिवाशांच्या बोलीभाषेतील मानले जातात त्यांना देशी शब्द म्हणतात
उदा.
-
गार
-
धोंडा
-
ओटा
-
लाकूड
-
डोके
-
झोप
-
खुळा
-
रेडा
-
कंबर
परभाषीय शब्द - संस्कृत व्यतिरिक्त इतर भाषांमधूनही मराठीत शब्द आलेले आढळतात .
उदा.
कानडी - भाकरी , तूप , नाथ ,
गुजराती - दादर , घी , डबा , दलाल
इंग्रजी शब्द - एजेंट , टेबल , बस , डॉक्टर, सायकल , सिनेमा, इ.
हिंदी - दिल, करोड, डाँ, बात, भाई, और , नानी .
पोर्तुगीज - बटाटा, तंबाखु , पगार, फणस , हापूस, लोणचे, बिस्कीट .
फारसी - हकीकत , सामना , पोशाख, खाना , कामगार, गुन्हेगार,
अरबी - मेहनत , हुकूम, खर्च, मंजूर , जाहीर, इनाम,